Wprowadzenie

logoptefsb-logo-simple-600x600

 

W 2016 roku odbyły się wybory do Kolegium oraz na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (IPN). Spośród dziewięciu członków kolegium  pięciu  wybrał  sejm, po dwóch senat  i prezydent. Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej powołał sejm za zgodą senatu, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, które zgłosiło kandydata spoza swego grona, po przeprowadzeniu publicznego konkursu na to stanowisko.

Instytut Pamięci Narodowej jest  państwowym urzędem o uprawnieniach badawczych, edukacyjnych, archiwalnych, śledczych i lustracyjnych, do którego zadań należy gromadzenie i zarządzanie dokumentami organów bezpieczeństwa państwa  sporządzonymi od 8 listopada 1917 roku  do 31 grudnia 1989 roku, ściganie zbrodni nazistowskich i komunistycznych oraz innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne.

Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej jest organem doradczym Prezesa. Do  zadań kolegium należy m.in. opiniowanie i rekomendowanie kierunków działań instytutu oraz programów badawczych, zatwierdzanie zasad ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania zabezpieczania, udostępniania i publikowania dokumentów, ustalanie priorytetów dot. udostępniania dokumentów zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej, wyrażanie opinii o zasadności odmowy udostępniania dokumentów, zajmowanie stanowisk w istotnych sprawach, przyjmowanie rocznych sprawozdań prezesa z działalności instytutu. Prezes natomiast kieruje instytutem oraz ustala statut, który określa jego funkcjonowanie  w zakresie nieuregulowanym ustawą.

Fundacja im. Stefana Batorego i Fundacja Ośrodka KARTA podjęły się monitorowania wyboru kandydatów do Kolegium oraz na stanowisko Prezesa IPN uważając, że obywatele mogą przy tej okazji dowiedzieć się więcej o zadaniach i funkcjach jakie pełni instytucja,  prezes i kolegium oraz kto i w jakim trybie zostanie powołany do pełnienia tych funkcji.

Od tego jakie kompetencje posiadają osoby powołane do kolegium oraz na stanowisko prezesa zależy sposób funkcjonowania instytucji i poziom autonomiczności zarządzania instytucją.